[ZDJĘCIA:] Czytelnik: - RSM wyciął krzewy, w których były ptasie gniazda. W okresie ochronnym. Wiceprezes spółdzielni: - Żadnych gniazd tam nie było

Sobota 17 maja, z prośbą o pomoc zwraca się do nas czytelnik. Szybko dowiadujemy się, że chodzi o wycinkę w okolicy bloków przy ulicy Leszka Czarnego, którą wykonano w piątek. Podobnie jak wielu innym radomszczanom mężczyźnie nie jest obojętny los lokalnej fauny i flory, dlatego prosi gazetę o interwencję.

- Jestem wyczulony na dobro zwierząt, a w tych krzewach były gniazda -zaczyna pan Marcin. - Jestem mieszkańcem bloku przy ulicy Leszka Czarnego, gdzie Radomszczańska Spółdzielnia Mieszkaniowa w ostatnich dniach przeprowadziła wycinkę krzewów i drzew pod oknami naszych mieszkań. Wycinka miała miejsce w okresie lęgowym ptaków, który trwa do 15 października, a część roślinności stanowiła gęste, wieloletnie siedlisko. Czy gazeta może przyjrzeć się tej sprawie? Działania spółdzielni nie były zgodne z obowiązującymi przepisami o ochronie przyrody - uważa nasz rozmówca.

Do wycinki doszło w piątek 16 maja. I pewnie radomszczanin by zaprotestował, gdyby tylko wiedział co się święci. Kiedy wrócił z pracy, było już po wszystkim, a na ziemi walały się sterty gałęzi pomieszane z tym co, jak mówi, zostało z ptasich gniazd.

- Sezon lęgowy ptaków trwa już w najlepsze. Co możemy zaobserwować? Wzmożoną aktywność ptaków, karminie młodych, budowę gniazda, opiekę nad młodymi, ale też przeganianie drapieżników czy złe ludzkie zachowania. O czym powinniśmy pamiętać podczas tego trudnego dla ptaków okresu? Nie zaglądamy do gniazd, nie szukamy jaj, nie płoszymy ptaków! Gniazdo jest miejscem dla ptaków, rodziców i piskląt, a okres lęgowy czasem, w którym ptaki wychowują młode - wyjaśnia mgr inż. technik weterynarii Agata Lisiewicz, opiekunka dzikich zwierząt w Fundacji Dziki Projekt. - Ludzka ciekawość w tym nie pomaga. Niepotrzebnie zaglądając niepokoisz ptaki, co może opóźniać pory karmienia niepotrzebnie narażając młode na głód i stres. Zwracasz też uwagę drapieżników. Zatem nie należy kręcić się w okolicy gniazd, wykonywać zdjęć piskląt czy jaj. Czasami lepiej usiąść w bezpiecznej odległości, chwycić lornetkę i zaobserwować rodziców, po nich zdecydowanie łatwiej dowiemy się co to za gatunek i postąpimy z korzyścią dla młodych - dodaje.

Opiekunka dzikich zwierząt podkreśla, że nie należy też porywać podlotów. Przychodzi bowiem czas, w którym w gnieździe robi się za ciasno. Młode zaczynają więc opuszczać swoje dotychczasowe domowe zacisze.

- Możemy wtedy zaobserwować ptaki o charakterystycznym wyglądzie. Nie latają, a skaczą, boją się człowieka. Mają krótki ogon i charakterystyczne żółte zajady w kąciku dzioba. Mimo tej pozornej nieporadności pozostają cały czas pod opieką rodziców. To oni najlepiej uczą swoje młode, jak przeżyć w wielkim świecie, jak zdobywać pokarm i unikać drapieżników. Dlatego człowieku nie zabieraj młodych ptaków! Zawsze w razie potrzeby, możesz przenieść je wyżej na gałązkę. Kiedy interweniować? Tylko i wyłącznie gdy młode jest ranne. Ma widoczną krew, opadnięte, niesymetryczne skrzydła, znajduje się w niebezpiecznym miejscu lub na przykład na drodze czy parkingu, znaleziono dorosłego martwego osobnika. Co robić w takich sytuacjach? Najlepiej skontaktować się wtedy z ośrodkiem rehabilitacji dzikich zwierząt, urzędem gminy bądź miasta lub policją czy strażą miejską. Oni wskażą jednostkę, która jest najbliżej i może pomóc.

Są paragrafy.

- W rozporządzeniu ministra środowiska w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt możemy przeczytać uproszczony zapis, że "od 1 marca do 15 października obowiązuje okres lęgowy ptaków", w którym zabrania się między innymi niszczenia siedlisk lub ostoi będących obszarem rozrodu, wychowu młodych, odpoczynku, migracji lub żerowania, niszczenia, usuwania lub uszkadzania gniazd, umyślnego płoszenia lub niepokojenia w miejscach rozrodu lub wychowu młodych. Dlatego też część czynności pielęgnacyjnych drzew możemy wykonywać poza tym okresem nie potrzebując do tego zezwoleń. Należy jednak pamiętać o dwóch aspektach: przepisy pozwalają na zabranie samego materiału gniazdowego, a nie niszczenie siedlisk. Wycinając drzewa po okresie lęgowym nadal musimy pamiętać, że są one siedliskiem dla gatunków. Powinniśmy się zatem opierać na pracy ornitologa, który wykona potrzebną ekspertyzę. Przepis jest ważny choć nie do końca precyzyjny, bo mamy gatunki ptaków, które nie znają ustawowego pojęcia "okresu lęgowego" i przystępują do niego na przykład już pod koniec zimy. Tak robią ptaki krukowate czy sowy, co musimy mieć na uwadze. Stąd wspomniana wcześniej potrzeba pracy ornitologa.

Co jeśli dojdzie do wycinki drzew, na przykład w lecie, w środku okresu lęgowego?

- Masz prawo zapytać zarządcy terenu o pozwolenie na wycinkę drzew. Jeśli widzisz, że dochodzi do niszczenia gniazd, zawiadom policję. są to czyny zabronione podlegające odpowiedzialności karnej oraz karom administracyjnym zgodnie z ustawą o ochronie przyrody. Wykonaj dokumentację fotograficzną, w postępowaniu może okazać się bardzo pomocna. W Polsce kompleksowo tematem zajmuje się Fundacja Noga w Łapę prowadząca Ptasi Patrol. W razie potrzeby warto zwrócić się do nich o pomoc.

 - To był teren zaniedbany. Przed laty były na nim ogródki, którymi zajmowali się mieszkańcy. Obecnie z uwagi na zaawansowanie wieku bądź migracji te ogródki były zaniedbane. Dlatego część mieszkańców wnioskowała by ten teren uporządkować  - wyjaśnia Krzysztof Francuz, zastępca prezesa RSM. - Ludzie chcieli, żeby miało szansę dotrzeć tam słońce. W tym roku, a dokładnie w piątek 16 maja usunęliśmy część starych żywopłotów, cienkie drzewka, do których mieliśmy pełne prawo by je pousuwać. Wszystkie, które są grubsze i dobrze rokują zostawiliśmy. Co z chronionym okresem lęgowym? Jeżeli na danych drzewach czy krzewach nie ma gniazd, wówczas można je usuwać. Uczuliliśmy pracowników, żeby każdorazowo dane drzewo było dokładnie obejrzane. Chodziło o to, żeby zwracali uwagę czy nie ma tam jakiś gniazd. Według informacji, jakie miałem, nie było tam żadnych gniazd. Był to jeden z ważniejszych elementów, na który zwracano uwagę - dodaje.