WFOŚiGW w Łodzi i Urząd Marszałkowski: Współpraca dla mieszkańców i samorządów województwa łódzkiego

[ARTYKUŁ SPONSOROWANY] 26 lutego w siedzibie Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Łodzi odbyło się spotkanie poświęcone współpracy pomiędzy WFOŚiGW w Łodzi a Urzędem Marszałkowskim Województwa Łódzkiego. W rozmowach uczestniczyli Jerzy Kaczmarek – Zastępca Prezesa Zarządu WFOŚiGW w Łodzi - oraz Piotr Wojtysiak, Wicemarszałek Województwa Łódzkiego. Spotkanie miało charakter roboczy, ale jego znaczenie jest zdecydowanie szersze: dotyczyło bowiem tego, jak lepiej połączyć instrumenty regionalne i funduszowe, aby skuteczniej wspierać mieszkańców, samorządy oraz lokalne instytucje w województwie łódzkim.

To szczególnie ważne dziś, gdy region stoi przed kilkoma równoległymi wyzwaniami: transformacją energetyczną, adaptacją do zmian klimatu, modernizacją infrastruktury komunalnej, wsparciem ochrony zdrowia i polityki społecznej, a także wzmocnieniem bezpieczeństwa lokalnego. Województwo łódzkie liczy 2 336 680 mieszkańców (stan na 30 czerwca 2025 r.), a jednocześnie mierzy się z potrzebą prowadzenia inwestycji rozwojowych w skali zarówno dużych ośrodków miejskich, jak i mniejszych gmin i terenów wiejskich.

W kontekście rozmów nie bez znaczenia jest także zakres kompetencji pozostających w obszarze nadzoru Wicemarszałka Piotra Wojtysiaka są to m.in. Departament Wdrażania Programu Regionalnego, Departament Wdrażania EFS, Departament Polityki Zdrowotnej oraz Departament Przedsiębiorczości i Sprawiedliwej Transformacji, a także jednostki podległe Departamentowi Polityki Zdrowotnej. Taki układ kompetencyjny naturalnie otwiera przestrzeń do współpracy z WFOŚiGW - szczególnie tam, gdzie inwestycje środowiskowe łączą się z rozwojem społecznym, zdrowotnym i gospodarczym.

Właśnie te „obszary wspólne” były jednym z najważniejszych tematów spotkania. WFOŚiGW w Łodzi wnosi do partnerstwa przede wszystkim doświadczenie w finansowaniu inwestycji środowiskowych i komunalnych oraz znajomość potrzeb JST i beneficjentów lokalnych. Urząd Marszałkowski - poprzez swoje departamenty wdrożeniowe i kompetencje strategiczne - może z kolei wzmacniać komplementarność źródeł finansowania, koordynować działania w szerszej polityce regionalnej i wspierać projekty w wymiarze społecznym, zdrowotnym i transformacyjnym. W praktyce oznacza to możliwość lepszego „zszywania” projektów: np. modernizacji energetycznej z działaniami społecznymi, inwestycji infrastrukturalnych z edukacją mieszkańców czy projektów dla samorządów z równoległym wsparciem dla lokalnych usług publicznych.

Szczególnie istotnym wątkiem rozmów była sprawiedliwa transformacja. Na stronie programu Fundusze Europejskie dla Łódzkiego wskazano, że obszar transformacji w województwie łódzkim obejmuje 35 gmin, a w ramach Priorytetu 9 (Fundusze europejskie dla Łódzkiego w transformacji) do wykorzystania jest ponad 350 mln euro. Jednocześnie za organizację naborów, ocenę projektów i wdrażanie wsparcia odpowiadają - zależnie od typu działań - m.in. Departament Wdrażania EFS oraz Departament Wdrażania Programu Regionalnego, czyli jednostki pozostające w obszarze kompetencji Wicemarszałka. To pokazuje, jak ważna jest ścisła współpraca z instytucjami takimi jak WFOŚiGW, które mogą wspierać lokalne inwestycje „twarde” - od efektywności energetycznej, przez gospodarkę wodną, po ochronę powietrza.

W tym sensie WFOŚiGW i Urząd Marszałkowski nie dublują się, lecz uzupełniają. Samorządy potrzebują dziś nie tylko pieniędzy, ale także czytelnej ścieżki dojścia do inwestycji: rozpoznania potrzeb, doboru źródeł finansowania, właściwego montażu finansowego, a potem sprawnego rozliczenia projektu. Tam, gdzie Urząd Marszałkowski dysponuje instrumentami programowymi i regionalnymi, WFOŚiGW może zapewnić szybkie, praktyczne narzędzia wsparcia środowiskowego oraz doświadczenie w projektach realizowanych blisko mieszkańca. Z punktu widzenia gminy kluczowy jest efekt: mniej formalnych barier, większa przewidywalność naborów, lepsza synchronizacja terminów i większa szansa na realizację zadania.

W czasie spotkania podkreślono również znaczenie działań wpływających bezpośrednio na jakość życia mieszkańców. Chodzi zarówno o inwestycje ograniczające koszty energii i poprawiające bezpieczeństwo energetyczne, jak i o retencję wód, ochronę powietrza czy modernizację lokalnej infrastruktury komunalnej. W materiałach informacyjnych WFOŚiGW na 2026 rok wskazano, że planowane są inwestycje odpowiadające na wyzwania klimatyczne i potrzeby mieszkańców, a łączna planowana skala wsparcia to ponad 660 mln zł. W tych samych materiałach zaakcentowano równowagę pomiędzy ochroną środowiska a bezpieczeństwem oraz szczególny nacisk na wsparcie jednostek samorządu terytorialnego i służb ratowniczych, w tym Ochotniczych Straży Pożarnych.

To bardzo ważny punkt wspólny z perspektywy regionu. Bezpieczeństwo lokalne - w tym gotowość OSP i PSP do reagowania na pożary czy inne sytuacje kryzysowe - coraz wyraźniej łączy się z polityką klimatyczną i środowiskową. Dziś odporność gmin buduje się nie tylko poprzez sprzęt ratowniczy, ale także przez retencję, modernizację infrastruktury, ograniczanie ryzyk środowiskowych oraz edukację mieszkańców. Tego typu podejście wymaga współpracy międzyinstytucjonalnej, a więc dokładnie takiej, o jakiej rozmawiano 26 lutego w siedzibie Funduszu.

Wspólne działania WFOŚiGW w Łodzi i Urzędu Marszałkowskiego mogą w najbliższych latach odegrać kluczową rolę zwłaszcza w trzech obszarach. Po pierwsze - w inwestycjach samorządowych, które poprawiają codzienne funkcjonowanie mieszkańców: efektywność energetyczna budynków, infrastruktura komunalna, gospodarowanie wodą i ograniczanie emisji. Po drugie - w sprawiedliwej transformacji, gdzie konieczne jest łączenie projektów infrastrukturalnych z rozwojem kompetencji, wsparciem przedsiębiorczości i tworzeniem nowych szans dla lokalnych społeczności. Po trzecie - w budowaniu odporności regionu, czyli wzmacnianiu bezpieczeństwa i zdolności reagowania na zagrożenia, w tym poprzez wsparcie służb ratowniczych i działania prewencyjne.

Spotkanie z 26 lutego można więc odczytywać nie tylko jako ważny punkt kalendarza instytucjonalnego, ale także jako sygnał, że w województwie łódzkim rośnie gotowość do bardziej zintegrowanego zarządzania rozwojem. A właśnie takie podejście - łączące środowisko, gospodarkę, zdrowie, bezpieczeństwo i politykę społeczną - daje największą szansę na realną poprawę jakości życia mieszkańców oraz skuteczne wsparcie samorządów w czasie dynamicznych zmian.