Łódzkie w zieleni. WFOŚiGW w Łodzi uruchamia nabór wniosków na tworzenie nowych terenów zieleni

[ARTYKUŁ SPONSOROWANY] Miasta i miejscowości województwa łódzkiego coraz wyraźniej odczuwają skutki zmian klimatu. Długotrwałe okresy bez opadów, fale upałów, gwałtowne burze, lokalne podtopienia i coraz większy problem z zatrzymywaniem wody w miejscu, w którym spada deszcz, pokazują, że przestrzeń publiczna wymaga nowego podejścia. Odpowiedzią na te wyzwania jest program „Łódzkie w zieleni”, którego nabór wniosków uruchamia Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Łodzi.

Program został przygotowany z myślą o tworzeniu w przestrzeni publicznej terenów zieleni, które będą pełnić funkcje społeczne, edukacyjne, zdrowotne i środowiskowe. Chodzi nie tylko o estetykę miast, gmin, uczelni czy placówek publicznych, ale przede wszystkim o poprawę jakości życia mieszkańców, ograniczanie skutków upałów oraz zwiększanie odporności przestrzeni publicznej na gwałtowne zjawiska pogodowe.

Beton, asfalt i kostka brukowa bardzo szybko się nagrzewają. W czasie letnich upałów temperatura takich powierzchni może być znacznie wyższa niż temperatura powietrza. Nagrzane place, parkingi, chodniki i dziedzińce oddają ciepło jeszcze długo po zachodzie słońca, utrudniając odpoczynek mieszkańcom i pogarszając warunki funkcjonowania osób starszych, dzieci czy pacjentów placówek medycznych. To właśnie w takich miejscach szczególnie odczuwalne są tzw. miejskie wyspy ciepła.

Zieleń działa zupełnie inaczej. Drzewa dają cień, roślinność obniża temperaturę otoczenia, a odpowiednio zaprojektowane tereny zielone pomagają zatrzymać wodę opadową. To bardzo ważne, ponieważ coraz częściej mamy do czynienia z sytuacją, w której po długim okresie suszy przychodzi nagły, intensywny deszcz. Woda, zamiast wsiąkać w ziemię, spływa po utwardzonych powierzchniach do kanalizacji, na ulice, chodniki i posesje. W krótkim czasie powstają lokalne zalania, określane potocznie jako „mini powodzie” po burzach błyskawicznych.

Dlatego tak ważne jest odbetonowywanie przestrzeni publicznej i tworzenie miejsc, które pozwalają wodzie wrócić do naturalnego obiegu. Ogrody deszczowe, niecki retencyjne, zielone skwery, nasadzenia drzew i krzewów, przepuszczalne nawierzchnie czy elementy błękitno-zielonej infrastruktury pomagają zatrzymywać wodę tam, gdzie jest potrzebna. To rozwiązania, które jednocześnie poprawiają mikroklimat, wspierają bioróżnorodność i tworzą przyjazne miejsca wypoczynku.

Program „Łódzkie w zieleni” jest odpowiedzią na bardzo konkretne problemy, z którymi mierzą się dziś mieszkańcy naszych miast i gmin. Betonowe przestrzenie nagrzewają się bardzo szybko, a przy gwałtownych opadach nie przyjmują wody. W efekcie latem mamy w miastach uciążliwe upały, a po burzach lokalne podtopienia. Dlatego chcemy wspierać inwestycje, które odwracają ten trend: odbetonowują przestrzeń, wprowadzają zieleń, zatrzymują wodę i dają mieszkańcom realną korzyść w codziennym życiu - podkreśla Jerzy Kaczmarek, Zastępca Prezesa Zarządu WFOŚiGW w Łodzi.

W ramach programu dofinansowanie może zostać udzielone na utworzenie w przestrzeni publicznej terenów zieleni o funkcji edukacyjnej. Projekty mogą również wykorzystywać elementy błękitno-zielonej infrastruktury albo obejmować działania służące likwidacji „wyspy ciepła”. Ważne jest, aby realizowane przedsięwzięcia zaspokajały potrzeby społeczne w zakresie dostępu do terenów zielonych, pełniły funkcje edukacyjne oraz umożliwiały mieszkańcom korzystanie z ich walorów.

O środki mogą ubiegać się jednostki samorządu terytorialnego, publiczne uczelnie wyższe, samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej, dla których założycielem jest właściwy minister lub jednostka samorządu terytorialnego, a także inne podmioty lecznicze prowadzone w formie spółek kapitałowych, których jedynymi wspólnikami są jednostki samorządu terytorialnego lub publiczne uczelnie wyższe. Warunkiem jest realizacja zadania na terenie województwa łódzkiego.

Wsparcie udzielane będzie w formie dotacji i pożyczki, przy czym otrzymanie dotacji jest warunkowane zaciągnięciem pożyczki. Łączna kwota wsparcia może wynieść do 100 proc. kosztów całkowitych zadania, nie mniej niż 350 000 zł i nie więcej niż 3 500 000 zł. Dotacja nie może przekroczyć 85 proc. kwoty możliwego dofinansowania.

Budżet programu wynosi 35 000 000 zł, z czego 11 300 000 zł przewidziano na rok 2026, a 23 700 000 zł na rok 2027. Program „Łódzkie w zieleni” to szansa na tworzenie przestrzeni, które będą służyć mieszkańcom przez lata. Zielone dziedzińce, parki kieszonkowe, skwery edukacyjne, miejsca odpoczynku przy placówkach publicznych, uczelniach czy szpitalach mogą stać się nie tylko estetycznym elementem otoczenia, ale również praktycznym narzędziem adaptacji do zmian klimatu.

Zieleń w przestrzeni publicznej nie jest dodatkiem. To dziś element bezpieczeństwa klimatycznego i jakości życia. Każde drzewo, każdy teren biologicznie czynny, każde miejsce, które zatrzymuje wodę, ma znaczenie. Chcemy, aby województwo łódzkie stawało się bardziej odporne na upały, suszę i gwałtowne opady, a jednocześnie bardziej przyjazne dla mieszkańców - dodaje Zastępca Prezesa Zarządu Jerzy Kaczmarek.

WFOŚiGW w Łodzi zachęca uprawnione podmioty do składania wniosków i przygotowywania projektów, które realnie zmienią przestrzeń publiczną. Odbetonowywanie miast i gmin, rozwój błękitno-zielonej infrastruktury oraz tworzenie ogólnodostępnych terenów zieleni to inwestycje, które łączą ochronę środowiska, edukację ekologiczną i troskę o komfort życia mieszkańców regionu.