Powstańcy w Przedborzu. Wspomnienie wrześniowych walk sprzed 163 lat

08/09/2026 07:34

Na zdjęciu: W 1863 roku okolice Przedborza stały się areną zaciętej walki, fot. Facebook/Muzeum Ludowe w Przedborzu/Skan artykułu dot. bitwy 3 września 1963 r. w Przedborzu, z

3 września 1863 roku okolice Przedborza stały się areną zaciętej walki między powstańcami a rosyjskim wojskiem. Oddział Zygmunta Chmieleńskiego dzięki strategicznemu opanowaniu miasta i okolicznych mostów skutecznie powstrzymał atak Rosjan.

3 września 1863 roku okolice Przedborza znów zamieniły się w pole bitwy. Tego dnia, 163 lata temu, powstańcy styczniowi starli się z rosyjskim wojskiem, a miasteczko i pobliskie wsie znalazły się w samym centrum wydarzeń.

W tamtym czasie w rejonie Przedborza działał oddział Zygmunta Chmieleńskiego – jednego z najaktywniejszych dowódców powstania styczniowego w tej części Królestwa Polskiego. Jego ludzie pojawiali się w lasach i na drogach, w pobliżu wsi, byli w ciągłym ruchu, nie pozwalając Rosjanom czuć się pewnie.

Reklama

3 września walka przesunęła się w okolice Rudki i Pratkowic, gdzie doszło do starć z rosyjskim wojskiem. Po potyczkach powstańcy skierowali się w stronę Przedborza i weszli do miasta. Przejęli most, który stał się ważnym punktem oporu, stamtąd ostrzeliwali zbliżających się Rosjan i utrudniali im każdy krok.

Rosyjskie oddziały nie odważyły się przypuścić ataku na Przedbórz. Żołnierze carscy zatrzymali się przed miastem, obawiając się, że jeśli wejdą, z drugiej strony uderzy na nich kolejny powstańczy oddział dowodzony przez Iskrę. Strach przed okrążeniem i niepewność co do sił powstańców powstrzymały ich przed wejściem do środka.

Reklama

Po krótkim pobycie w Przedborzu ludzie Chmieleńskiego ruszyli dalej. Najpierw w stronę Skotnik i Diablej Góry, a później w kierunku lasów żeleźnickich. Tam zatrzymali się na dłużej. W okolicznych ostępach spędzili około tygodnia, ukryci wśród drzew i zarośli.