Dyskusja o polityce senioralnej na VII Radomszczańskim Forum Przedsiębiorczości: praca na emeryturze, edukacja cyfrowa i wsparcie samorządów

Podczas środowego, VII Radomszczańskiego Forum Przedsiębiorczości odbył się panel o polityce senioralnej. Rozmowę prowadziła Marzena Rudnicka, założycielka Krajowego Instytutu Gospodarki Senioralnej i specjalistka w obszarze tzw. silver economy. W dyskusji wzięli udział: starosta radomszczański Łukasz Więcek, prezydent Radomska Jarosław Ferenc, Barbara Nieznańska-Drozdek z Miejskiej Rady Seniorów, Renata Rybarczyk z BNP Paribas Bank Polska, Łukasz Salwarowski (Stowarzyszenie MANKO i Międzynarodowy Instytut Rozwoju Społecznego) oraz przedsiębiorca Łukasz Ostrowicz (Bugaj Sp. z o.o.). Tematami były: utrzymanie aktywności zawodowej po osiągnięciu wieku emerytalnego, zdrowie i aktywność fizyczna, edukacja finansowa i cyfrowa, przeciwdziałanie wykluczeniu oraz rola samorządu i biznesu.

Prezydent Jarosław Ferenc podkreślił, że zachęca pracowników, którzy osiągają wiek emerytalny, do dalszej współpracy, by „nie marnować kapitału doświadczenia”. Zaznaczył, że część osób wymaga przekwalifikowania, ale wiedza i praktyka seniorów „są do wykorzystania”. Wskazał na wagę aktywności fizycznej i intelektualnej – m.in. poprzez Uniwersytety Trzeciego Wieku, w Radomsku działają dwa – jako sposobu na długie lata samodzielności i mniejsze obciążenie systemu opieki społecznej.
W kontekście lokalnych rozwiązań prezydent Ferenc mówił o dwóch wyzwaniach: dotarciu do osób biernych („wciąż wielu seniorów nie wychodzi z domu”) oraz dostosowaniu infrastruktury. Zapowiedział m.in. rozważenie przekształcania części przestrzeni szkolnych w miejsca spotkań dla seniorów oraz projekt 16 bezbarierowych mieszkań dla osób starszych z bloków z lat 70–80 – tak, by mogli zamienić lokal na wysokim piętrze na mieszkanie z udogodnieniami. Przypomniał też o bezpłatnej komunikacji miejskiej dla wszystkich jako elemencie włączenia społecznego.

Marzena Rudnicka streściła wyniki badań KIGS: dobra starość opiera się na trzech zasobach – relacjach (aktywność społeczna), finansach (zabezpieczenie i możliwość dłuższej pracy) oraz zdrowiu. Wskazała na znaczenie rad seniorów jako stałych partnerów samorządów: „Nie w każdej gminie taka rada działa – w Radomsku jest, i to ma realne znaczenie”.

Wiceprzewodnicząca Miejskiej Rady Senoirów Barbara Nieznańska-Drozdek przypomniała, że rada działa od sierpnia 2015 r. (obecnie trzecia kadencja). Rada doradza prezydentowi i radzie miejskiej, ale także inicjuje działania. Zapowiedziała formalną współpracę z Radą Młodzieżową. W praktyce od lat łączone są pokolenia podczas wycieczek i wydarzeń – młodzież przygotowuje oprawę artystyczną, materiały historyczne i prowadzi część programu, dzięki czemu seniorzy nie muszą angażować zewnętrznych pilotów. Rada współorganizuje także wydarzenia z lokalnymi środowiskami (np. ZNP, UTW), gdzie młodzi prezentują programy artystyczne, a seniorzy dzielą się doświadczeniami.

Renata Rybarczyk z BNP Paribas wskazała, że bank od czterech edycji certyfikuje oddziały znakiem OK SENIOR (we współpracy z Marzeną Rudnicką). W banku unika się etykiety „senior” – „klient jest partnerem z konkretnymi potrzebami”. Priorytetem jest edukacja i jasny język umów. Oddziały – także w Radomsku – pełnią rolę punktów doradczych i miejsc rozmowy, co było szczególnie ważne w okresie pandemii.
Rybarczyk podała konkret: na pierwszym spotkaniu kursu o cyberbezpieczeństwie uczestniczyło 1820 osób 60+ na żywo online. Bank dystrybuuje także „paszport seniora” – przewodnik po ważnych prawach, zniżkach i numerach kontaktowych. Certyfikat OK SENIOR ma gwarantować brak „wypychania” niepotrzebnych produktów i komunikację zrozumiałym językiem.

Łukasz Salwarowski przypomniał, że Stowarzyszenie MANKO od 17 lat działa w obszarze polityki senioralnej, koncentrując się na aktywizacji i edukacji (zdrowie, prawo, ekonomia, bezpieczeństwo). Wskazał, że Radomsko było pierwszym miastem w woj. łódzkim w programie Gmina Przyjazna Seniorom, który obejmuje już ok. 330 gmin. Ogólnopolska Karta Seniora trafiła do ok. 700 tys. osób i daje zniżki u prawie 5 tys. partnerów. W regionie łódzkim do programu przystąpiło 10 gmin – według Salwarowskiego to mniej niż w Małopolsce i na Mazowszu, więc jest przestrzeń do rozwoju.
Prelegent wezwał do zrównoważonej cyfryzacji: obok aplikacji powinny istnieć tradycyjne kanały. Krytykował zamykanie kas na kolei, przewagę płatności bezgotówkowych w transporcie czy konieczność korzystania z aplikacji do wypożyczania rowerów miejskich. 

Łukasz Ostrowicz (Bugaj Sp. z o.o.), ogólnopolski dostawca ziemniaków do sieci handlowych, podał strukturę firmy: 180 pracowników, z czego ok. 1/3 po 50. roku życia i ok. 5% w wieku emerytalnym. Firma zamierza utrzymywać i rozwijać miejsca pracy przyjazne starszym osobom. Od strony oferty zwrócił uwagę na rosnącą wśród klientów wrażliwość cenową oraz potrzebę mniejszych opakowań (np. 1 kg zamiast 3 kg), co lepiej odpowiada gospodarstwom jedno- i dwuosobowym. W obszarze benefitów firma rozwija pakiety zdrowotne i dofinansowanie aktywności fizycznej.

Starosta Łukasz Więcek ocenił, że powiat radomszczański podziela ogólnokrajowe trendy starzenia się. Na rynku pracy rośnie udział osób 50+; urząd pracy udostępnia instrumenty także emerytom poszukującym płatnego zajęcia. W ochronie zdrowia powstaje nowe skrzydło szpitala z powiększonym ZPO i oddziałem geriatrii.
Starosta przedstawił projekt Centrum Seniora działającego w modelu samopomocowym: minimalna liczba etatów (ew. koordynator), a ciężar organizacji zajęć i opieki nad miejscem przejmują lokalne stowarzyszenia. Celem jest budowanie sprawczości i wydłużanie samodzielności dzięki aktywności, wzorowanej na rozwiązaniach z Europy Zachodniej. Zasygnalizował też potrzebę elastyczniejszego podejścia do definicji „seniorskiego wieku” i przypomniał o znaczeniu edukacji międzypokoleniowej – szkoły z terenu powiatu współpracują z DPS-em i organizacjami społecznymi.

Dr Anna Kapuściarek, prezeska i przedstawicielka Uniwersytetu Trzeciego Wieku "Wiem więcej" zaapelowała "z sali", by przedsiębiorcy zapraszali UTW do firm. Celem byłyby krótkie prezentacje o ofercie dla przyszłych i obecnych emerytów – edukacji, integracji i profilaktyce – zanim pracownicy opuszczą rynek pracy. Paneliści poparli łączenie pracodawców z lokalnymi instytucjami senioralnymi.