Tomasz Nowak: Według tradycji żydowskiej człowiek umiera trzy razy. Nie pozwólmy im umrzeć po raz trzeci

Prezes radomszczańskiego oddziału PTH zaprasza do akcji, która ma upamiętnić żydowskich mieszkańców Radomska. Tych, którzy nie przeżyli II wojny światowej. Oto jego apel.

Drodzy radomszczanie

W październiku 2022 r. minęła 80. rocznica likwidacji getta w Radomsku. W nocy z 5 na 6 stycznia 1943 r. rozpoczęła się ostateczna likwidacja getta wtórnego. Kulminacja tej akcji miała miejsce 12 i 13 stycznia 1943 r. W konsekwencji śmierć poniosło 40% mieszkańców Radomska pochodzenia żydowskiego oraz mieszkańcy wielu okolicznych miejscowości, którzy trafili do getta. Winniśmy choć symbolicznie pamiętać o tragedii tych ludzi. Za liczbami, statystykami kryją się konkretne osoby, często znane z imienia i nazwiska.

Według tradycji żydowskiej człowiek umiera trzy razy. Pierwszy raz - gdy fizycznie umiera. Drugi raz - na pogrzebie. Śmierć trzecia następuje wówczas, gdy już nikt z żywych nie wypowiada jego imienia – napisali Ewa Teleżyńska-Sawicka i Paweł Sawicki publikując w „Zeszytach Radomszczańskich” ponad 4300 nazwisk Żydów z Radomska, którzy zginęli w czasie II wojny światowej. 

Chcielibyśmy zorganizować wspólną akcję odczytania wszystkich znanych nam nazwisk osób pochodzenia żydowskiego, które nie przeżyły wojny. Zapraszamy wszystkich chętnych do udziału, w tym radomszczańskie szkoły. Za pośrednictwem Urzędu Miasta oraz Starostwa Powiatowego rozesłaliśmy informacje i zaproszenia do udziału. 

Po otrzymaniu zgłoszeń uczestnictwa w czytaniu podzielimy się listami z nazwiskami. Według naszego pomysłu w każdej szkole, która zechce się przyłączyć, na jednej z lekcji zorganizowane zostanie czytanie, w którym wezmą udział chętni uczniowie i nauczyciele. Taka forma nie zdezorganizuje pracy szkoły, pozwoli natomiast w ten symboliczny sposób przeprowadzić nietypową lekcję tolerancji i szacunku dla ofiar Holocaustu. Do akcji zgłosiły się już pierwsze szkoły. 

Przeprowadzenie czytania planujemy wstępnie na 5 stycznia 2023 r. W tym dniu zaprosimy również wszystkich radomszczan do wykonania tego samego gestu. Zorganizujemy publiczne czytanie nazwisk. O szczegółach będziemy informować na bieżąco.  

Na zgłoszenia szkół czekamy drogą mailową: pthradomsko@wp.pl lub telefoniczną 609579374.

Z poważaniem

dr Tomasz Nowak

Prezes Oddziału PTH w Radomsku