Radomsko przed rewolucją przemysłową. Tomasz Nowak o mieście z pierwszej połowy XIX wieku

10/05/2026 08:34

Na zdjęciu: Plan centrum miasta z zaznaczonymi posesjami Bartłomieja Oczkowskiego z 1851 r., Archiwum Główne Akt Dawnych

Spis treści

Na przełomie epok
Sieć uliczna
Wielkie brukowanie

Zaczynam przyglądać się Radomsku w pierwszej połowie XIX w., jeszcze przed intensywnym rozwojem spowodowanym powstaniem wielkich fabryk, zatrudniających tysiące robotników. Jak miasto wyglądało w sensie dosłownym, gdzie były wybrukowane ulice, gdzie sadzono drzewa, w których rejonach dominowała zabudowa drewniana, a gdzie murowana. Jak wyglądał profil społeczny Radomska, z czego mieszkańcy się utrzymywali?

Na część tych pytań można odpowiedzieć dokładnie, dla innych pozostają tylko domysły. Zapraszam do Radomska tamtych lat, część moich ustaleń przedstawię teraz, resztę w kolejnej części.

Na przełomie epok

Polska po potopie szwedzkim nie zaznała spokoju, pół wieku później przetoczyła się przez nasz kraj kolejna wojna, tzw. trzecia wojna północna. Ocenia się, że straty poniesione na początku XVIII w. przez kraj były nawet większe niż po tej poprzedniej. Przez kraj przechodziły wojska szwedzkie, rosyjskie, polskie i każde z nich łupiły obywateli. Gdy pod koniec XVIII w. zaczęto się gospo......