Jakie badania warto zrobić po trzydziestce?

Osoby przekraczające trzydziesty rok życia często zwracają szczególną uwagę na stan swojego zdrowia. To dobra okazja, aby wykonać kilka badań, które mogą równanie prawidłowości, lub wykluczyć chorobę. Zobacz, na jakie badania warto umówić się po 30 roku życia!

Wiek, w którym pojawiają się pierwsze oznaki związane ze starzeniem, jest kwestią indywidualną i zależy od wielu czynników – np. uwarunkowań genetycznych, czy diety. Jednak u większości osób, po 30 roku życia można zaobserwować pewne zmiany. Nie oznacza to jednak, że osoby w tym wieku muszą doświadczyć pogorszenia kondycji. Warto zadbać o swoje zdrowie, aby jak najdłużej cieszyć się sprawnością i dobrym samopoczuciem. Co trzeba sprawdzić po 30 urodzinach?

Chęć przeprowadzenia badań profilaktycznych warto skonsultować z lekarzem rodzinnym. Dzięki temu można dowiedzieć się, które z nich naprawdę warto wykonać w konkretnym przypadku. Lekarz może też doradzić, co trzeba sprawdzić w razie różnych dolegliwości. Zwykle będzie to np. morfologia, lipidogram, glukoza, badania tarczycy (badanie FT3, FT4 I TSH), czy ogólne badanie moczu.

Uczucie ciągłego braku energii i chroniczne przemęczenie to objawy, które nie muszą od razu świadczyć o rozwoju choroby, gdyż mogą wynikać ze stylu życia, niewłaściwej diety czy problemów emocjonalnych. Jednak taki objaw pojawia się także w przypadku wielu różnych schorzeń. Dlatego osoby, które mają takie dolegliwości, powinny skonsultować to z lekarzem i wykonać odpowiednie badania, aby rozwiać wątpliwości. 

W takich przypadkach zwykle zaleca się szereg różnych badań krwi. Od podstawowej morfologii, poprzez badanie poziomu glukozy i insuliny, po badania poziomu hormonów – np. badanie FT4, FT3 i TSH. Osłabienie może być również objawem chorób wątroby, dlatego dobrze jest wykonać także tzw. próby wątrobowe. Warto również przyjrzeć się poziomowi różnych składników mineralnych – żelaza, magnezu, sodu, potasu, wapnia, fosforanów czy chlorków.

Sprawdź jakie badania może zlecić lekarz POZ

Przewlekłe zmęczenie jest objawem bardzo niespecyficznym. Oznacza to, że może występować w wielu różnych chorobach. U osób po 30 roku życia często jest to jeden z pierwszych sygnałów, że w organizmie dochodzi do zaburzeń gospodarki węglowodanowej. Takie problemy warto zdiagnozować jak najprędzej, gdyż podjęte w porę leczenie może zapobiec rozwojowi cukrzycy.

U osób w okolicach 30 roku życia często dają też znać o sobie choroby tarczycy i inne problemy endokrynologiczne. Dobrze dobrane leczenie może w takich przypadkach znacząco podnieść jakość życia pacjenta i uwolnić go od dokuczliwych objawów.

Poczucie osłabienia często towarzyszy także niedokrwistościom. Niskie poziomy hemoglobiny pogarszają funkcjonowanie organizmu i negatywnie wpływają na samopoczucie. Mogą one mieć bardzo różne przyczyny, dlatego czasami wymagają poszerzonej diagnostyki.

Problemem, którego doświadcza wiele osób, również około 30 roku życia, jest także obniżenie odporności. Częste infekcje są dla organizmu obciążeniem i mogą dezorganizować życie zawodowe i społeczne. Dlatego osoby, które mają problem z nawracającymi chorobami dotyczącymi np. zatok, ucha czy gardła powinny skonsultować się z lekarzem.

Zwiększona podatność na infekcje nie musi być od razu deficytem odporności. Takie schorzenia diagnozuje się według konkretnych wytycznych obejmujących częstotliwość określonych typów zakażeń, wyniki badań i inne uwarunkowania. Dlatego swoje wątpliwości warto przedyskutować z lekarzem, który z pewnością zleci odpowiednie badania diagnostyczne i w razie potrzeby skieruje pacjenta do specjalisty.

Przyczyn problemów z odpornością może być bardzo wiele. Zwiększona zapadalność na infekcje bywa łączona z czynnikami takimi jak np. nieprawidłowa dieta, otyłość, cukrzyca, zespół metaboliczny, czy zaburzenia mikrobioty jelitowej.

Badaniem, które warto wykonać w przypadku problemów z odpornością, jest w morfologia krwi z rozmazem. Można dzięki temu ocenić poszczególne elementy morfotyczne krwi, które biorą udział w procesach odpornościowych organizmu. Dobrym pomysłem może być też oznaczenie poziomu witaminy D we krwi – jej niedobór może prowadzić do problemów z odpornością.

Trzydziesty rok życia, to czas, kiedy wiele osób doświadcza wzrostu masy ciała. Często wiąże się to ze zmniejszoną aktywnością fizyczną lub nieprawidłowymi nawykami żywieniowymi. Nadwaga może stanowić problem zdrowotny, gdyż zwiększa ryzyko wystąpienia różnych chorób. Dlatego osoby, które obserwują u siebie nadmierną masę ciała, powinny skonsultować się ze specjalistą. Dietetyk może pomóc w kwestiach związanych z odżywianiem, natomiast lekarz zlecić odpowiednie badania.

Nadwaga może być zarówno objawem, jak i przyczyną różnych problemów zdrowotnych. Należą do nich np. zaburzenia gospodarki węglowodanowej i cukrzyca, dlatego warto zbadać poziom glukozy i insuliny we krwi. Otyłości często towarzyszą zaburzenia endokrynologiczne, konieczne może więc być oznaczenie poziomu różnych hormonów, np. tarczycy. Badaniem, na które powinny się zgłosić osoby z nadmierną masą ciała, jest też lipidogram, który pozwala określić poziom cholesterolu i trójglicerydów we krwi.

Istnieje też pewna grupa badań profilaktycznych, które zalecane są kobietom. Należy do nich regularnie wykonywana cytologia oraz USG ginekologiczne. To proste i bezbolesne badania, które pozwalają na wczesne wykrycie różnych zmian w obrębie narządów rodnych, w tym nowotworów szyjki macicy i jajnika.

Warto także skonsultować się z lekarzem w sprawie badań profilaktycznych raka piersi. U młodych kobiet zwykle zaleca się wykonywanie USG piersi co 1-2 lata, jednak częstotliwość warto ustalić ze specjalistą.

Wśród badań profilaktycznych zalecanych mężczyznom w tym wieku wymienia się zwykle te pomagające wykryć raka prostaty i raka jądra. Takie problemy najczęściej dotykają starszych mężczyzn, jednak mogą pojawić się także przed 40 rokiem życia. Do proktologa na badania prostaty warto się wybrać szczególnie w przypadku pojawienia się objawów takich jak zwiększone parcie na mocz, które powoduje np. konieczność wstawania w nocy. Istotne jest też wykonywanie samobadania jąder przynajmniej raz w miesiącu.

Trzydzieste urodziny to dobry moment, aby lepiej zorientować się w różnych programach profilaktycznych, które są dostępne w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia. Wszystkie informacje można znaleźć na oficjalnej stronie NFZ.  Uzupełnieniem takiego podstawowego przeglądu zdrowia może być też wykonanie rutynowych badań u różnych specjalistów.

Osoby w tym wieku mogą doświadczać różnych problemów ze wzrokiem. Praca na komputerze i długie patrzenie w telefon to jedne z przyczyn takich dolegliwości. Warto wybrać się na podstawowe badania okulistyczne i ocenę wzroku.

Bardzo istotna jest też profilaktyka nowotworów skóry. Podstawowym badaniem jest tu dermatoskopia, która pozwala ocenić różne zmiany skórne. Na takie badanie mogą zgłosić się wszyscy, jednak szczególnie często powinny je wykonywać osoby o bardzo jasnej karnacji, które szybko doświadczają poparzeń słonecznych.

Elementem profilaktyki zdrowotnej jest także regularne odbywanie wizyt u stomatologa i oczyszczanie zębów z kamienia. Dzięki temu można uniknąć wielu bolesnych problemów i kosztownego leczenia.

Bibliografia:

1. Lista programów profilaktycznych realizowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia: https://pacjent.gov.pl/programy-profilaktyczne.

2. Szutowicz A, Raszeja-Szpecht A (red.): Diagnostyka laboratoryjna - Tom II. Gdański Uniwersytet Medyczny, Gdańsk 2012.

3. Neumeister B: Diagnostyka laboratoryjna. Elsevier Health Sciences, 2013.             

4. Truszczyńska K: Immunolog kliniczny potrzebny od zaraz? Forum Medycyny Rodzinnej 2020; 14(2): 57–65.

5. Profilaktyka mężczyzny – zalecenia Narodowego Funduszu Zdrowia: https://pacjent.gov.pl/artykul/badz-wyjatkowym-mezczyzna.

6. Program profilaktyki raka szyjki macicy, Narodowy Fundusz Zdrowia: https://www.gov.pl/web/zdrowie/program-profilaktyki-raka-szyjki-macicy.

– Artykuł sponsorowany