Jak obliczyć składkę zdrowotną przedsiębiorcy? Praktyczny poradnik

​​​​​​​Składka zdrowotna to z perspektywy wielu przedsiębiorczyń i przedsiębiorców jeden z największych kosztów prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej – i jednocześnie jeden z powodów nieporozumień przy rozliczeniach. Zasady jej naliczania zależą przede wszystkim od formy opodatkowania. Poniżej wyjaśniamy, jak obliczyć składkę zdrowotną w każdym wariancie [MATERIAŁ PROMOCYJNY]

Przy opodatkowaniu skalą podatkową składka zdrowotna wynosi 9% dochodu. Podstawa wymiaru to dochód osiągnięty w danym miesiącu pomniejszony o składki społeczne (składkę emerytalną, rentową, wypadkową i dobrowolną chorobową). Minimalna miesięczna podstawa to 100% minimalnego wynagrodzenia, co od lutego 2026 roku oznacza minimalną składkę zdrowotną wynoszącą 432,54 zł miesięcznie (w styczniu 2026 roku było to 314,96 zł ze względu na zmianę płacy minimalnej).

Składka zdrowotna na skali podatkowej nie podlega odliczeniu od podatku. Więcej o obliczeniach przeczytasz w tym artykule: https://firmove.pl/aktualnosci/finanse/podatki/skladka-zdrowotna-jak-ja-obliczyc.

Przy podatku liniowym składka zdrowotna wynosi 4,9% dochodu, ale nie może być niższa niż obowiązująca, minimalna składka zdrowotna, tj. niższa niż 9% minimalnego wynagrodzenia za pracę w danym roku składkowym.

W 2026 r. minimalna składka zdrowotna wynosi 314,96 zł za styczeń i 432,54 zł miesięcznie od lutego. Ważna zaleta: zapłacone składki zdrowotne można odliczyć od dochodu lub zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu – do rocznego limitu 14 100 zł w 2026 roku.

Przy ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych składka zdrowotna nie zależy od dochodu, lecz od poziomu rocznych przychodów przedsiębiorcy lub przedsiębiorczyni oraz przeciętnego wynagrodzenia. Zgodnie z danymi z GUS w czwartym kwartale 2025 r. przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw, włącznie z wypłatami z zysku, wyniosło 9 228,64 zł.

Stawka składki na ubezpieczenie zdrowotne dla ryczałtowców wynosi 9% podstawy jej wymiaru, a jej wyliczenie opiera się na trzech progach przychodów (pomniejszonych o zapłacone składki społeczne):

1. 60% przeciętnego wynagrodzenia do 60 000 zł rocznie. W 2026 roku to 498,35 zł miesięcznie.
2. 100% przeciętnego wynagrodzenia dla przychodów rocznych w przedziale 60 001 zł–300 000 zł. W 2026 roku jest to 830,58 zł miesięcznie.
3. 180% przeciętnego wynagrodzenia przy rocznych przychodach powyżej 300 000 zł, czyli w 2026 roku 1 495,04 zł miesięcznie.

Warto pamiętać, że przy ryczałcie możliwe jest odliczenie 50% zapłaconych składek zdrowotnych od przychodu, co realnie obniża podstawę opodatkowania. Co ważne: podstawa wyliczana jest na koniec roku na podstawie rzeczywistych przychodów, a w trakcie roku płacone są zaliczki według progu odpowiadającego szacowanemu przychodowi.

Jak widzisz, już podczas rejestracji działalności gospodarczej należy podjąć decyzje mające wpływ na koszty, z którymi będzie wiązać się prowadzenie biznesu. Aby móc zadecydować świadomie, podczas zakładania JDG na Firmove.pl możesz skorzystać z kalkulatora form opodatkowania wbudowanego we wniosek o wpis do CEIDG. Kalkulator uwzględnia między innymi różnice w składce zdrowotnej i jest dostępny wygodnie bezpośrednio we wniosku.

Osoby zakładające działalność po raz pierwszy mogą skorzystać z kilku ulg obniżających składki społeczne ZUS. Nie są one jednak dostępne dla opodatkowanych podatkiem liniowym i nie obejmują składek ZUS na ryczałcie.

Co ważne, ulgi nie wpływają na obowiązek opłacania składki zdrowotnej – musisz ją płacić w pełnej wysokość. Pozwalają jedynie nie płacić składek społecznych ZUS lub obniżyć ich wysokość na określony czas. Dostępne preferencje dla startujących z biznesem to:

• Ulga na start – przez pierwsze 6 miesięcy działalności płacisz wyłącznie składkę zdrowotną, bez składek społecznych (emerytalnej, rentowej, chorobowej, wypadkowej);

• Preferencyjne składki ZUS – przez kolejne 24 miesiące składki społeczne naliczane są od podstawy wynoszącej 30% minimalnego wynagrodzenia. W 2026 roku podstawa wymiaru składek społecznych wynosi 1 441,80 zł, a ich orientacyjna wysokość to 456,18 zł (jeśli uwzględniają ubezpieczenie chorobowe) lub 420,86 zł (bez chorobowego) *

  Reklama

• Mały ZUS Plus – jeśli spełniasz warunki, przez kolejne maksymalnie 36 miesięcy (w ramach 60-miesięcznego cyklu) Twoje składki naliczane są od podstawy zależnej od dochodu z poprzedniego roku. Podstawa mieści się między 30% minimalnego wynagrodzenia a 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia, czyli w 2026 roku jest to przedział pomiędzy 1 441,80 zł a 5 652,60 zł.

Więcej o zasadach ulg i warunkach przeczytasz na tej stronie: https://firmove.pl/aktualnosci/finanse/zus/ulgi-dla-poczatkujacych-przedsiebiorcow.

* Źródło: biznes.gov.pl