Uważajcie: lajk na Facebooku to także złamanie ciszy wyborczej

W Czechach obowiązuje trzy dni przed wyborami. W Stanach Zjednoczonych w ogóle. W Luksemburgu nie można publikować sondaży już 30 dni przed głosowaniem a we Włoszech – dwa tygodnie. W Polsce cisza wyborcza jest restrykcyjna, za jej złamanie grożą grzywny.

Od północy do godziny 24 w niedzielę obowiązuje cisza wyborcza. Nie wolno prowadzić kampanii, namawiać i przekonywać do głosowania na poszczególnych kandydatów, wieszać nowych plakatów, publikować spotów. Zasady te dotyczą także internetu. Podczas ciszy wyborczej nie można prowadzić żadnych działań, które mogą nakłaniać bądź zniechęcać do poszczególnego kandydata. Żadnych manifestacji, przemówień, rozpowszechniania materiałów wyborczych , eksponowania emblematów partyjnych, napisów kojarzących się z kandydatami. Dotyczy to nie tylko sztabów, zakaz obejmuje wszystkich mieszkańców kraju.

Cisza wyborcza w Polsce obowiązywała już podczas pierwszych wyborów w 1918 roku. Zakazano wtedy wygłaszania mów i prowadzenia agitacji w lokalach wyborczych a także 100 metrów od wejścia do niego. Od godziny 18 dnia poprzedzającego i przez cały dzień wyborów obowiązywał zakaz sprzedaży alkoholu.

(W pierwszej turze, 28 czerwca, frekwencja w powiecie radomszczańskim wyniosła 61,74 proc.)

Na świecie kraje mają różne regulacje w tej sprawie. Cisza wyborcza nie występuje w Niemczech a w Stanach Zjednoczonych od 1992 roku, gdy Sąd Najwyższy orzekł, że jest niezgodna z konstytucją (tam zakazane jest tylko wieszanie plakatów i inne formy agitacji w lokalach wyborczych).

We Francji, Hiszpanii, na Litwie, Łotwie, Malcie, w Grecji, Rumunii i w Chorwacji cisza obowiązuje 24 godziny przed głosowaniem. W Rosji - 36 godzin. Na Węgrzech w dniu wyborów, a w Brazylii i Egipcie - już 48 godzin przed.

W Polsce za złamanie ciszy grozi do 5000 zł grzywny. Za złamanie zakazu publikacji sondaży - do miliona złotych.

Problematyczne jest przestrzeganie ciszy w interencie. Według Państwowej Komisji Wyborczej w tym czasie nie można tworzyć stron popierających kandydatów, zakładać nowych grup wiązanych z kandydatami mediach społecznościowych, prezentować opinii na temat kandydata, udostępniać zdjęć, dokumentów, memów, a nawet szefować i lajkować treści wyborczych.

W niedzielę w II turze wyborów na prezydenta RP zmierzą się Andrzej Duda i Rafał Trzaskowski. Lokale wyborcze będą czynne od godz. 7 do 21.