Jak wyglądało żydowskie centrum Radomska? Zobacz Mapy Kahla

Dział: Aktualności
10/02/2019 - 11:07

W ostatnim wydaniu Gazety Radomszczańskiej (jeszcze dostępne w punktach sprzedaży i na www.radomszczanska.pl) opublikowaliśmy tekst o najważniejszym dokumencie dotyczącym historii Radomska okresu międzywojennego. Ujawnione przez Gazetę geodezyjne Mapy Kahla, stworzne przez zespół warszawskiego mierniczego przysięgłego Janusz Kahla na zlecenie ówczesnych władz miasta, pokazują dokładną topografię Radomska oraz strukturę własnościową nieruchomości w mieście.

Tekst zaczyna się tak: "Map jest 159, plus jeden arkusz główny. Brakuje dwóch, o numerach 117 i 153. Każdy arkusz ma prawie czterdzieści centymetrów na czterdzieści, rozłożone jeden obok drugiego zajęłyby duży pokój. Na nich całe Radomsko, według stanu z 1933 roku. Działka obok działki, nieruchomość obok nieruchomości. Przy każdej nazwisko właściciela. Mapy Kahla od lat leżą w starostwie. Mają olbrzymią wartość historyczną, ale część z tych niewielu, którzy o nich wiedzą, uważa je za niebezpieczne. Mówią: jak się Żydzi dowiedzą o mapach, to przyjdą i wystąpią o zwrot kamienic. Ale jest też lustrzane odbicie tego stereotypu: jeśli 70 procent nieruchomości w centrum przed wojną należało do mniejszości żydowskiej, to jak one trafiły w nasze ręce".

Po publikacji dostaliśmy wiele sygnałów, by opublikować je w całości. Trudne to przedsięwzięcie, bo zajęłyby wiele gazetowych stron. Dlatego w następnym wydaniu Gazety Radomszczańskiej opublikujemy te dotyczące centrum miasta. W powiększeniach. 

Prezentujemy niżej dwa arkusze Map Kahla, plus powiększenia, dwóch kwartałów miasta. 

Tak wygląda kwartał ulic Przedborska/Długa (dziś Fabianiego)/Skrzałkowska (dziś Wyszyńskiego), pl. 3 Maja:

Oto arkusz nr 91

PRZEDBORSKA DLUGA STRZALKOWSKA

Ten sam arkusz w sześciu powiększeniach:

A tak wyglada arkusz nr 101, kwartału ulic Joselewicz/Przedborska/Mickiewicza:

JOSELEWICZ PRZEDBORSKA MICKIE

Ten sam arkusz w sześciu powiększeniach: